Szkło kiedyś i dziś – czyli trochę historii

Szkłem posługuje się każdy z nas – szklane kieliszki, szklanki (skądinąd wskazuje na to ich nazwa), czasem talerze, szyby w oknach, drzwi kabiny prysznicowej. W tym momencie nie wyobrażamy już sobie życia bez szkła – choć czasem może zranić, jest bardzo pożyteczne. Kiedy się pojawiło? Jak jego wykorzystanie zmieniało się przez wieki?

Początki szkła

Można powiedzieć, że żyjemy w epoce, o której marzył Stefan Żeromski. Jego „szklane domy” w „Przedwiośniu” to symbol nowoczesności, której wówczas nie można było osiągnąć. Sterylne, szklane domy to teraz już nie marzenie, lecz rzeczywistość – i to powszechna. Szkło znajduje zresztą coraz więcej zastosowań i tworzy się z niego coraz więcej różnych elementów – jak choćby panele szklane do kuchni. Tak naprawdę początki stosowania szkła nie są jednak znane – można powiedzieć, że tworzywo to towarzyszy człowiekowi od tysięcy lat i nie wiadomo, kto je wynalazł. Najstarszy wyrób szklany pochodzi z 1500 roku p.n.e. i jest to egipskie naczynie. Wiadomo jednak, że już 5000 lat temu w Syrii używane było szkło – choć matowe, nieprzejrzyste, inne niż to znane obecnie. Według uznanej wersji – zaczerpniętej od rzymskiego historyka Pliniusza Starszego – do pierwszego wytopienia szkła doszło przypadkiem i uczynili to kupcy feniccy.

Egipcjanie używali szkła do wykonywania biżuterii – ozdób dla swoich strojów. Najprawdopodobniej to właśnie oni odkryli, jak tworzyć szkło kolorowe – ich biżuteria jest bowiem nie jednolita, lecz pełna barw. Dowód potwierdzający ich doskonałe umiejętności znaleźli archeologowie – doszło bowiem do odkrycia pozostałości po egipskiej hucie szkła, którą datuje się na 1250 rok p.n.e.

Szkło w czasach nowoczesnych

Podobno szkło w takiej formie, w jakiej je znamy teraz zostało wyprodukowane przez Rzymian – po prostu dodali oni do masy szklanej rudy manganu. Później wszystkie techniki były doskonalone – w IV wieku n.e. wytwarzano luksusowe lustra, a już w XIV wieku w Normandii poprzez wydmuchiwanie otrzymywano cienkie, płaskie płyty szkła na szyby okienne. W XIX wieku i na początku XX wieku doszło do kolejnych przełomów – nauczono się produkować szkło w sposób masowy, dzięki wynalezieniu metody ciągłej produkcji tafli szklanych. Wciąż udoskonalano kolejne metody wytwarzania szkła (metoda Fourcault, metoda Pittsburgh, metoda float).

Obecnie szkło jest tak powszechne w naszym życiu, że nawet nie zastanawiamy się, że za prostym wyrobem stoją lata czyjejś pracy i wieki ludzkiego doświadczenia. W nowoczesnych domach szkło występuje nawet jako obraz na ścianie czy w formie przeszklonych drzwi. Szklane mogą być panele łazienkowe, stoły, szyldy i nietypowe kabiny prysznicowe.